"EFES' Lİ RUFUS ” - Hekim ve Anatomist -
Yayınlanma Tarihi: Salı, 14 Mart 2017
TOLGA MERT

14 Mart Tıp Bayramı kutlu olsun...
Sizlere Efesli HEKİM Rufus'u takdim ediyorum

 

EFES' Lİ RUFUS ”
- Hekim ve Anatomist -

 

Rufus Efes’de doğmuş ve tıp eğitimini burada almıştır. İskenderiye’de de eğitim alan Rufus’un yaşamının bir döneminde Roma’da bulunduğu varsayılmaktadır. Tıp mesleğini Efes’te icra eden Rufus’un yaşadığı dönem Trajan Dönemi (M.S. 98-117) (M.S. 53-117) olarak rivayet edilmektedir. Rufus yaklaşık olarak Galen’in (Deneysel fizyolojinin kurucusu ve dünyanın ilk spor hekimi ) Bergama’da dünyaya geldiği yıllarda yaşamını yitirmiştir .


Efesli Rufus, Galen’den sonra Roma İmparatorluğunda en önemli Yunan hekim ve anatomisttir . Yazılarından anlaşıldığına göre Rufus, hem pratik uygulama yapan bir hekim, hem de bir hocadır . Efesli Rufus’un çalışmaları Herophilus ve Erasistratos’un çalışmalarını temel almıştır. Galen’e göre Rufus Hipokratik eserlere derinlemesine egemendir . Aristoleles’in felsefesinden etkilendiği görülmektedir. Eserlerinde her bir hastalığın varyasyonlarını büyük bir özenle göstermiştir. Detaylı bir şekilde tedavileri de anlatmıştır.

 

Rufus maymunlar ve domuzlar üzerinde anatomik çalışmalar yapmıştır . Rufus’un en kayda değer gözlemi nabız ve kalp atımı-sistol arasındaki bağıntıyı ortaya koymasıdır . Nabız üzerine kısa kitapçığı önemlidir, çünkü nabzın güzel bir tarifini içermekte ve kalp atımı ile nabız bağıntısına güzel bir vurgu yaparak, bunun özellikle sistolle ilişkili olduğunu belirtmiştir. Bu kitapçık ilk olarak patolojiyi, anatomi ve fizyolojiye temellendirme girişimi olarak değerlendirilmektedir. Optik kiyazmayı ilk kez tanımlamış, gözün geliştirilmiş bir açıklamasını (lensden söz etmiştir) yapmıştır.

 


Motor ve duyu sinirleri arasındaki farkı ortaya koymuş, sinir sisteminin geniş etkilerini anlamıştır. Ruelle, olasılıkla seleflerinin gözden kaçırmış olduğu uterus kavitesinde bulunan bazı damarları Rufus’un gösterdiğini Clinch’e dayanarak bildirmektedir . İnsan anatomisine dair bir çalışması karaciğerin en eski beş loblu tanımını içermektedir. Koyunun over kanalını (oviduct) tanımlamıştır. Günümüze ulaşan kitaplarından Basit Anatomi Kitapçığı (Elementary Treatise of Anatomy) anatomi terminolojisine ilişkin en eski kitapçıktır.

 

Pek çok hastalık ve semptom onun tarafından tanımlanmıştır. Hijyen konusunda önerilerde bulunmuştur. Cerrahisinin en önemli bölümü hemostaza dair yöntemlere ilişkin açıklamalarıdır. Tıbbi botanik alanında da isim yapmıştır. Albrecht von Haller (1708-1777) sayesinde botanik anatomi ve terapötik alanındaki çalışmalarının kıymeti anlaşılmıştır .

 

Böbrek hastalıkları konusunda yazılmış olan ilk kitap "Böbrek ve Mesanenin Hastalıkları" Efesli Rufus tarafından birinci yüzyılın sonunda yazılmıştır .
Efesli Rufus’un günümüzde ulaşılabilen yazılı eserleri Gul. Clinch tarafından Londra’da 1726 yılında De Vesicae Renumque Morbis, De Purgantibus Medicamentis, De Partibus Corpis Humani, Nunc Iterum Typis Mandavit adıyla bir araya getirilmiştir. Eserler daha sonra Charles Daremberg ve Ch. Emile Ruelle tarafından 1879’da Paris’de Yunan çalışmalarına dair Yunan ve Arap kaynaklarından derlemeleri içeren şekilde Fransızca çevirisi ile birlikte hazırlanmıştır. Almanca çevirisi ise Anatomishe Werke des Rhuphos und Galenos adıyla Robert von Töply tarafından Weisbaden’de 1904’de yapılmıştır.

 

Felsefe, astronomi gibi alanlarda eserler veren diğer meslektaşlarının aksine, Rufus yalnızca tıbbi konular üzerine yazmıştır. Motor ve duysal sinirleri bağ dokusu yapılarından kesin olarak ayırarak, optik kiyazmayı ve vagus sinirini tanımlayarak nöroanatomi alanına önemli katkılarda bulunan Rufus, Anadolu topraklarında yetişmiş önemli hekimlerden birisidir.

 

Ayrıca
Göz ve gözün yapısı ile ilgilenmiş ve göz lensini ayrıntılı olarak açıklamıştır. Bilindiği gibi, lensin fonksiyonu ile ilgili ilk önemli bilgiler için 16. yüzyıldır. 16. ve 17. yüzyılda, lens ve kırılma konusunda yapılan çalışmalar sonucunda (Realdo Colombo, Descartes ve Newton), göze gelen ışık ışınlarının lenste kırıldığı belirlenmiştir. Fotoğrafçılıkta kullanılan lenslere onun adı verilmiştir.

 

RUFUS adı Romalılar arasında çok görülen bir ad ve Latince anlamı kırmızı-sarışın'dır. Büyük bir ihtimalle kızılsaçlı olduğu için bu isim verilmiştir.

 

İşte bu topraklardaki kadim insanlar böyle işlerle uğraşırlardı. Bizler ne yaptık tabiki de ilgilenmedik ve başka milletlerden insanlar bunlara sahip çıktı ve ilerleyişine ivme kazandırdı. Sahip çıkmayı bırak çoğumuz bilmiyorduk dahi böyle insanların Efes’te yaşadığını…

 

Efes sadece bizlerin turist çeken tarihi antik kentlerden birisi değildir. Aynı zamanda dünyanın en önemli bilim insanlarının yetiştiği verimli topraklardır. Dünyanın her alanda bugünkü konuma gelmesinde Efesliler’in katkısı heralde en önemlilerdendir.

 

Herzaman söylerim, Efes dünyanın her alanda merkezi niteliğinde bir noktadır. Yine bu toprakların değerini bilmemiz ve ne kadar şanslı olduğumuzu görmemiz gerekmektedir.

 

Tarihçi – Tolga MERT

 

 

Yorumlar
KUŞADASI HABERLERİ
Bizi Takip Edin:
YAZARIN TÜM YAZILARI
62 Yıl Önce Efes'te Bugün... TANRIÇA ARTEMİS’İN UYANIŞI EFES bölgesindeki antik mağaralar KÜLTÜR KENTİ OLACAĞIZ KÜLTÜR KENTİ OLACAĞIZ ÖĞRENCİ KENTİ SELÇUK EFES KURTULUŞ YOLU 15 Ağustos Kutsal Meryem Ananın göğe alınışı… EFES - POLLİO SU KEMERİNİ BEKLEYEN TEHLIKE? ÇİRKİNCE Efesli Herostratus Tarihin ilk Teröristi ANLAYACAK ve ANLATACAĞIZ Efes için, Türk Müzecisi Halil Ethem Bey'in Azmi ! "EFES' Lİ RUFUS ” - Hekim ve Anatomist - ARTEMİS TAPINAK ALANI HAKKINDA Tanrıça Efesli Artemis çok göğüslü müydü? İşte Ölümsüzlük Böyle Bir Şey AMAZON KADINLARI ve ARTEMİS İşgal ve Kurtuluş KURTULUŞ YOLU EFESLİ KADINLAR “Makyaj ve Takı” Efesli Zenodotos'u tanıyor musunuz? Resim ile kandırmak ! EFES – ROMA İMPATATORLUKLAR DEVRİ AYASULUĞ YANGINI Bu Topraklardan EFESLİ HERAKLEİTOS geçti. EFES FESTİVALLERİ SELÇUK, EFES CELSUS KÜTÜPHANESİ 'ne YAKIŞAN KÜTÜPHANE İSTİYOR !!! LİDYA’NIN EFES’İ FETHİ MÜZELER BİZİM KENT BİLİNCİMİZDİR MERYEM ANA EVİNİN BULUNUŞU DEMİRYOLU ve EFES MÜZESİ ŞİRİNCE TAŞ MEKTEP EĞİTİM TARİHİ ve MÜBADELE MÜZESİ Efes’te Efsane Bir Dağ - PANAYIR DAĞI Efes için, Türk Müzecisi Halil Ethem Bey'in Azmi ! Bir saat, Savaşın ve Ülkenin kaderini nasıl değiştirir? ! EFES'ten SELÇUK'a KALAN MİRAS: SİVRİSİNEKLER TANRIÇA ARTEMİS’İN UYANIŞI "HAYDİ MECLİS ODEON'A !" AYASULUĞ YANGINI Kuşadası’nda İtalyan askeri bandosu ESKİ SAAT KULESİ Efesli Herostratus Tarihin ilk Teröristi Efes’te mermeri bulan Aziz olur ! EFES KAZILARI TARİHİ SELÇUK'TA KÜTÜPHANE Mİ? Tarihin İlk Bankası Artemis Tapınağı AMAZON KADINLARI ve EFES ARTEMİSİ Evliya Çelebi'den Ayasuluğ'un Genel Görünümü