Tükenmişlik Sendromu
Yayınlanma Tarihi: Salı, 09 Ekim 2018
SİBEL KÖKLÜ (KLİNİK PSİKOLOG)
Tükenmişlik Sendromu

 

Son yıllarda tükenmişlik hakkında çok şey yazılmıştır ve radyo ve televizyona da yer alan bir konu olmuştur.Tükenmişlik, genelde yıllar boyu aşırı strese mağdur kalmakla oluşur. Sağlıklı bir stresseviyesine “iyi stres” diyebiliriz, çünkü bu stres performansı artırır. Sağlıklı stres, insanlar üzerinde fiziksel ve psikolojik olarak yararlı bir etkiye sahiptir. İnsanı uyarır ve aktif tutar, performansı artırır ve aynı zamanda optimal hormon dengesi için de iyidir. Aslında performans gösterebilmek için biraz strese ihtiyacımız var diyebiliriz. Ortalama bir stres seviyesi bizi en iyi performansa götürürken, çok az stres daha düşük performans, can sıkıntısı ve motivasyonsuzluğa yol açar. Ama stres çok yüksekse, performans azalır.Eğer stres kalıcı rahatsızlıklara neden oluyorsa, kronik stres söz konusudur.

 

Stres yaratan şeylere “stresör” denir. Stresörleri dört gruba ayırabiliriz: iş, özel hayat, kişisel özellikler ve çalışılan kurumun özellikleri. Tükenmişliğin nedenlerini belirlerken bu dört grubu gözden geçirilip, stresin yüksekliğinin nedeni araştırılır.

 

Devamlı aşırı stres yaşamak ve bu stresin farkında olmamaktükenmişlik sendromunun gelişimi için en büyük faktördür. Her insan strese farklı bir tepki verir. Bazıları şikâyetlerini daha psikolojik, diğerleri daha fiziksel şekilde gösterir, bazılarında her ikisi de görülür. Tükenmişlik sendromunun önemli bir sonucu vücuda aşırızarar verebilmesidir. Bağışıklık sisteminin yanı sıra hormon dengesi tamamen bozulabilir. Hatta beyinde kalıcı olumsuz etkilere bile neden olabilir.Bazı insanların ise aşırı stres altında oldukları halde hiçbir şikâyeti olmayabilir. Bu insanlar dinlenmeyi ve enerjilerini şarj etmeyi daha iyi başaranlardır.

 

Tükenmişlik sendromunun uyarı sinyalleri şunları içerir:

 

  • Konsantrasyon problemleri
  • Unutkanlık artışı
  • Duygusallık
  • Kararsızlık
  • Uyku problemleri
  • İş sürecinde daha fazla hata yapmak
  • Alaycı/kuşkucu davranışlar
  • Artan güvensizlik hissi
  • Cinsel sorunlar
  •  
  • Davranış şeklinde değişiklikler
  • Konuşma şeklindedeğişiklikler
  • Fiziksel kondisyonda azalma
  • Çalışma saatleriniartırma
  •  

Tükenmişlik tedavi edilebilir ve genelde uzun süren bir tedavidir. Terapi sürecindepsikolog desteğiyle yapılması gereken şeyler şunlardır:

 

  • Tükenmişliğe yol açan nedenleri tanımlamak ve kabullenmek
  • Yeni düşünceler ve yeni davranışlar üretmek
  • Rasyonel Duygusal Terapi
  • Eski olumsuz deneyimler üzerinde durup, yeni olumlu deneyimler yaşamak
  • Yeni beceriler öğrenmek
  •  

Genelde tükenmişlik sendromunun zararları ve negatif sonuçlarından bahsedilir. Fakat tükenmişliğin bence başka bir tarafı da vardır. Tükenmişlik, kişinin hayatında olan stresörleri ve problemleri fark etmesi ve bunlarla yüzleşmek zorunda kalmasını sağlayabilir. Diğerleriyle ilişkilerinde, iş hayatında, negatif sonuçları tanıması ve kabul etmesiyle beraber tükenmişlik önemli olumlu değişimlere yol açabilir. Sonuç olarak da kişi terapi sürecinde ilişkilerdedaha uyumlu olmayı, daha olumlu bir bakış açısıyla yaşamayı, çözüm üretmeyi, küçük şeylerden mutlu olabilmeyi, gülmek ve eğlenmeyi öğrenebilir. Tükenmişlik sendromunu bir alarm gibi görüp, bazı değişiklikler yapmazsa, fiziksel ve psikolojik sorunlarının çoğalacağını kabul edip, terapi desteğiyle hayatını değiştiren kişiler, genelde çok olumlu sonuçlar alabilir.

Yorumlar
KUŞADASI HABERLERİ